Değerli Üyelerimiz,
🌱 Avrupa Birliği Net Sıfır Sanayi Yasası (NZIA) Kapsamında Kamu Alımlarına İlişkin Yeni Rehber
Avrupa Komisyonu tarafından, 2024/1735/AB sayılı Net Sıfır Sanayi Yasası (Net Zero Industry Act – NZIA) kapsamında AB sanayisinin dayanıklılığının ve rekabetçiliğinin artırılması, karbon ayak izinin azaltılması, net-sıfır teknolojilerin üretiminin geliştirilmesi ve temiz teknoloji alanındaki rekabet avantajının güçlendirilmesi hedeflenmektedir.
📘 Bu doğrultuda, NZIA’nın 25. maddesinin uygulanmasına ilişkin rehber 31 Ağustos 2026 tarihinde AB Resmi Gazetesi’nde yayımlanmıştır. Rehber; net-sıfır teknolojilerini içeren kamu alımlarında çevresel sürdürülebilirlik, fiyat dışı kriterler ve tedarik zinciri dayanıklılığı açısından yapılacak değerlendirmelerde ihale makamlarına pratik yol göstermeyi amaçlamaktadır.
🔎 Kamu alımlarında hangi kriterler öne çıkıyor?
NZIA kapsamındaki kamu alımlarında çevresel sürdürülebilirliğe ilişkin asgari gerekliliklerin yanı sıra, belirli alımlarda sosyal/istihdam koşulları, siber güvenlik gerekliliklerine uyum veya zamanında teslim yükümlülüklerinden en az birinin dikkate alınması öngörülmektedir.
🌍 “Baskın Tedarik Kaynağı” Kriteri Önem Taşıyor
Bir net-sıfır teknoloji nihai ürünü veya ana spesifik bileşeninin AB arzının;
%50’den fazlasının tek bir AB dışı ülkeden gelmesi veya %40’tan fazlasının tek bir AB dışı ülkeden gelmesi ve bu payın iki ardışık yıl boyunca ortalama en az 10 yüzde puan artması durumunda, söz konusu ülke “baskın tedarik kaynağı” olarak değerlendirilmektedir.
⚠️ Bu durumda kamu alımlarında, ilgili net-sıfır teknoloji nihai ürününün değerinin en fazla %50’sinin baskın tedarik kaynağından gelmesine izin verilmektedir. Ana spesifik bileşenler bakımından da baskın tedarik kaynağından gelen bileşenlerin toplam değeri için %50 sınırı uygulanmaktadır.
📑 Ürün ve ana bileşenlerin menşeinin doğrulanmasında; faturalar, ürün kimlik ve seri numaraları, menşe şahadetnameleri, konşimentolar ve diğer taşıma belgeleri, malzeme listeleri, fabrika denetim sertifikaları ve üretim sistemlerinden alınan kayıtlar gibi çeşitli belgeler kullanılabilecektir.
💶 Uyumsuzluk Halinde Mali Yükümlülük
İhaleyi kazanan firmanın dayanıklılık şartlarına uyduğunu yeterli belgelerle kanıtlayamaması halinde, sözleşmedeki ilgili net-sıfır teknoloji nihai ürünlerinin değerinin en az %10’u oranında bir bedel uygulanması öngörülmektedir.
🔗 Avrupa Komisyonu Rehber Belgesi: NZIA Madde 25 Uygulama Rehberi – AB Resmi Gazetesi
📌 Üyelerimiz açısından önemle: AB pazarında net-sıfır teknolojileri ve bunların ana bileşenlerini üreten veya tedarik eden firmalarımızın, özellikle kamu ihalelerine yönelik ticari faaliyetlerinde yeni sürdürülebilirlik, menşe, tedarik zinciri dayanıklılığı ve belgelendirme kriterlerini yakından takip etmeleri önem arz etmektedir.
Saygılarımızla,
Bolu Ticaret ve Sanayi Odası